यस्ता संवेगलाई नियन्त्रण गर्न सके सफलता अवस्य प्राप्त हुन्छ ,पुरा पढनुहो्स्

माया, प्रेम, दुःख, सुख, आनन्द, चिन्ता, पीर, रिस, डाहा, इस्र्या आदि सबै मानवीय संवेगहरु हुन् । हामीले आफूमा भएका संवेगलाई चिनेर त्यसको सही रूपमाव्यवस्थापन गर्न सकिएन भने त्यसले हाम्रो जीवनमा समस्या निम्त्याउँछ । रिस, चिन्ता, इष्र्या, डाहा जस्ता संवेगलाई सही रूपमा चिन्नर समाधान गर्न सकिएन भने व्यक्तिको आन्तरिक शक्ति खलबलिन पुग्दछ । डर, ईष्र्या, घृणा, क्रोध आदि जस्तानकारात्मक संवेगलाई नियन्त्रण गरेर दया, माया, प्रेम, सद्भाव सहयोग जस्ता सकारात्मक संवेगको वेगलाई० बढाउनु पर्छ । व्यक्तिको बुद्धि विवेक, चेतनालाई जाँच्ने कसी भनेको उसको संवेगात्मक व्यवहार नै हो । व्यक्तिको व्यक्तित्व एवं स्वभावलाई उसले प्रर्दशन गरेको संवेगको आधारमा पनि व्याख्या गरिन्छ ।

व्यक्ति मानसिक रूपमा जति सुकै बुद्धिमानी भएपनि व्यवहारिक रूपमा त्यो बुद्धिलाई स्वस्थयकर ढङ्गबाट प्रदर्शनगर्न सकेन भने त्यो मानसिक बुद्धिले सकारात्मकभन्दा नकारात्मक परिणाम जन्माउने गर्छ ।व्यक्तिले व्यक्त गर्ने स्वभाव, भावनात्मक प्रस्तुतिलाई संवेगिक बुद्धि भनिन्छ । संवेगलाई बुद्धि व्यक्तिको अद्वितीय क्षमता हो । यसले कार्यक्षमता, कार्यशैली र उपलब्धिलाई प्रत्यक्ष असर पु(याउँछ। यसले व्यक्तिको सफलता, सुखी र सुखमय जीवनलाई निर्धारण गर्छ ।संवेगलाई नियन्त्रण र सदुपयोग गर्न सक्दा नै व्यक्तिले जीवनमा सफलता हात पार्छ । दुःखमा नआत्तिने, सुखमा नमात्तिने व्यक्तिलाई समाजमा सबैले मान्छन् । केही पर्दा उसको सरसल्लाह लिन आउँछन् । समाजमा उसलाई बोद्धिक व्यक्तित्वको रूपमा हेरिन्छ । यसको विपरित झट्टा रिसाइ हाल्ने, रिसले अन्धो हुने व्यक्तिलाई कसैले राम्रो मान्दैनन् । उसको संगत गर्न पनि रूचाउँदैनन् ।

आफ्नो संवेगलाई नियन्त्रण गर्न नसक्दा न्याउरी मारी पछुतो हुन्छ । संवेगलाई नियन्त्रण गर्न जान्दा पनि ओखति बन्छ । समाजमा हत्या, हिंसा, लडाई, झैझगडा मारपिट जस्ता घटनाहरु घटिरहेका हुन्छन् । संवेगलाई व्यक्तिले नियन्त्रण गर्न नसक्दा नै यस्ता घटनाहरु घट्न पुग्दछन् । आफ्नो संवेगलाई नियन्त्रण गर्न नसक्दा व्यक्तिले आफ्नो जीवनमा धेरै दुःख, आरोप, प्रत्यारोप, घृणा र तिरस्कार भोग्नु पर्छ । अरूसँगको सम्बन्ध बिग्रीएको हुनुपर्छ ।दुःख नभएको व्यक्ति र विष नभएको सर्प काम लाग्दैन भन्ने नेपाली उखान छ । मनमा इख मात्र राख्यो र यसलाई व्यवस्थापन र सदुपयोग गर्न जानिएन भने यसले सकारात्मक भन्दा नकारात्मक परिणाम नै ल्याउँछ । संवेगलाई व्यवस्थापन र सदुपयोग गर्न जान्दा ठूलाठूला उपलब्धि हासिल गर्न सकिन्छ ।

अरूको रूची, इच्छा, भावनात्मक अवस्था, मुडलाई चिन्न र त्यसअनुरूप व्यवहार गर्न सक्दा नै जीवनमा सफलता हात लाग्छ । यसो हुन नसक्दा असमझदारी, कलह, वैमनस्यता नै हात लाग्छ । अरूको मानसिक अवस्थालाई बुझ्न सक्नु भद्धनेको ठूलो कुरा हो । राजनीतिक नेता, सेल्सम्यान, व्यापारी, काउन्सलर आदि व्यक्तिमा यो क्षमता नहुँदा अपेक्षित रूपमा सफलता प्राप्त गर्न सक्दैनन् । अरूको मनस्थिति, भावना बुझेर व्यवहार गर्दा सम्बन्ध राम्रो बन्छ । संवेगात्मक बुद्धि एवं बलियो हुन्छ । अरूलाई बुझ्न सक्दा नै उनीहरुको सफलता, असफलता, हाँसो, खुशी, दुःखता साथ दिन सकिन्छ ।

सम्बन्धित खवर

प्रतिकृया

Your email address will not be published.